fa فراتحلیل مطالعات اثر تمرینات تناوبی شدید (HIIT) بر شاخص‌های متابولیکی، ترکیب بدنی و توان هوازی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو یا چاق تخصصي Special مروري Review مقدمه: هدف مطالعه حاضر، اثر تمرینات تناوبی شدید بر پروفایل لیپیدی، گلوکز خون ناشتا، ترکیب بدن و Vo2max در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو یا چاق بود.<br> روش‌ها: نوع پژوهش حاضر به‌صورت مروری نظام‌مند فراتحلیل است. جستجوی سیستماتیک مقالات انگلیسی و فارسی منتشر شده از پایگاه‌های اطلاعاتی P‏ubMed ،Web of Science ، Scopus، Sid و Magiran تا ژانویه سال 2024 انجام شد. تفاوت میانگین و فاصلۀ اطمینان 95% (CI) با استفاده از مدل اثر تصادفی محاسبه شد. ناهمگونی با استفاده از آزمون (I2) و سوگیری انتشار با تحلیل بصری فونل پلات و آزمون Egger بررسی شدند.<br> یافته‌ها: نتایج نشان داد که تمرینات تناوبی شدید سبب کاهش معنادار درصد چربی بدن ]001/0P=&nbsp; ،796/0- =‌[standard mean deference SMD))، BMI (001/0 P= ،378/0- =‌SMD)، WHR (002/0 P= ،424/0- =‌SMD)، LDL (001/0 P= ،694/0- =‌SMD)، TC‌ (001/0 P= ،495/0- =‌SMD)، TG (001/0 P=،510/0- =‌SMD) و گلوکز خون ناشتا‌ (001/0 P= ،557/0- =‌SMD) ‌نسبت به گروه کنترل در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو یا چاق شد. امّا تمرینات تناوبی شدید سبب افزایش معنادار Vo2max ]001/0 P= ،997/0 =‌[weight mean difference (WMD) و HDL ‌(001/0 P= ،558/0 =‌WMD) بیماران نسبت به گروه کنترل شد.<br> نتیجه‌گیری: براساس نتایج به‌دست آمده، تمرینات تناوبی شدید قادر است بر شاخص‌های متابولیکی، ترکیب بدنی و توان هوازی در افراد بیمار مبتلا به دیابت نوع دو یا چاق تأثیر مثبت داشته و وضعیت افراد مذکور را بهبود دهد. بنابراین، پیشنهاد می‌شود، در مراکز درمانی مربوط به بیماران دیابتی و چاق زیر نظر متخصصان ورزشی و پزشکی از اثرات سودمند تمرینات تناوبی شدید بهره جست و به‌عنوان یک راهکار کمکی جهت درمان و بهبود وضعیت این افراد شد Background: The aim of the present study was to investigate the effect of high-intensity interval training on lipid profile, fasting blood glucose, body composition, and Vo2max in patients with type 2 diabetes or obesity.<br> Methods: The type of research conducted is a systematic meta-analysis review. A systematic search of published articles was conducted from PubMed, Web of Science, Scopus, Sid, and Magiran databases up to January 2024. The mean difference and 95% confidence interval (CI) were calculated using a random-effects model. Heterogeneity was assessed using the (I2) test and publication bias was assessed using visual analysis of funnel plots and Egger&#39;s test.<br> Results: The results showed that high-intensity interval training significantly reduced body fat percentage [standard mean difference (SMD)=-0.796, P=0/001], BMI (SMD=-0.378, P=0/001), WHR (SMD=-0.424, P=0/001), LDL (SMD=-0.694, P=0/001), TC (SMD=-0.495, P=0/001), TG (SMD=-0.317, P=0/001) and fasting blood glucose (SMD=-0.557, P=0/001) in patients group compared to the control group had a significantly higher VO2max. However, high-intensity interval training significantly increased Vo2max (WMD=-0.997, P=0/001), and HDL (WMD=-0.558, P=0/001) in patients group compared to the control group.<br> Conclusion: Based on the results obtained, high-intensity interval training can have a positive effect on metabolic indices, body composition, and aerobic capacity in patients with type 2 diabetes or obesity and improve the condition of these individuals. Therefore, it is suggested that in medical centers for diabetic and obese patients, under the supervision of sports and medical specialists, the beneficial effects of high-intensity interval training should be utilized and used as an auxiliary strategy for the treatment and improvement of these individuals.<br> <br> &nbsp; تمرین تناوبی شدید, پروفایل لیپیدی, گلوکز خون ناشتا, ترکیب بدن, دیابت نوع دو High intensity interval training, Lipid profile, Fasting blood glucose, Body composition, Type 2 diabetes 123 143 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2285-1&slc_lang=fa&sid=1 Omid Zafarmand امید ظفرمند 0000-0002-8626-2364 No Department of Physical Education and Sports Science, Faculty of Humanities, University of Yasouj, Yasouj, Iran گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Morad Hosseini مراد حسینی 0000-0003-1738-4832 No Department of Physical Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Parvane Khajepoor پروانه خواجه پور pa.khajepoor@cfu.ac.ir 0009-0001-0284-0922 Yes Department of Physical Education, Farhangian University, Tehran, Iran گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران