Iranian Journal of Diabetes and Metabolism
مجله دیابت و متابولیسم ایران
Iran J Diabetes Metab.
Medical Sciences
http://ijdld.tums.ac.ir
1
admin
2345-4008
2345-4016
000
000
000
000
000
fa
jalali
1405
4
1
gregorian
2026
7
1
26
2
online
1
fulltext
fa
تغییرات شناختی در سندرم متابولیک؛ مرور روایتی شواهد تصویربرداری عصبی و مسیرهای مولکولی
Cognitive Changes in Metabolic Syndrome: A Narrative Review of Neuroimaging Evidence and Molecular Pathways
تخصصي
Special
مروري
Review
مقدمه: سندرم متابولیک با افزایش خطر اختلال شناختی و تغییرات ساختاری مغز همراه است، اما نقش دقیق اجزای متابولیک و سازِکارهای زیربنایی آن هنوز بهطور کامل روشن نیست.<br>
روشها: این مطالعه بهصورت مرور روایتی انجام شد و با هدف تفسیر و یکپارچهسازی شواهد تصویربرداری، بالینی و مولکولی در زمینۀ تأثیر سندرم متابولیک بر عملکرد شناختی، طراحی گردید. برای گردآوری اطلاعات، جستجوی غیرسیستماتیک و هدفمند تا ژوئن ۲۰۲۵ با استفاده از کلید واژههایی نظیر «سندرم متابولیک»، «عملکرد شناختی» و «تصویربرداری مغزی» صورت گرفت. مقالات براساس ارتباط مفهومی و کیفیت علمی انتخاب و یافته ها به صورت موضوعی خلاصه شدند.<br>
یافتهها: شواهد نشان میدهد که التهاب مزمن، استرس اکسیداتیو، آسیب عروقی و مقاومت به انسولین، از مسیرهای اصلی در ارتباط بین سندرم متابولیک و آسیبهای مغزی هستند. مطالعات تصویربرداری تشدید مغناطیسی ساختاری و عملکردی کاهش حجم هیپوکامپ، تغییر در ماده سفید و اختلال در اتصال شبکههای عملکردی مغز را در افراد مبتلا به سندرم متابولیک گزارش کردهاند. تفاوتهای جنسیتی و ژنتیکی نیز میتوانند شدت این ارتباط را تحت تأثیر قرار دهند. همزمانی سندرم متابولیک و اختلال شناختی با کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت همراه است.<br>
نتیجهگیری: این مرور روایتی نشان میدهد که عوامل متابولیک و عروقی بهصورت همافزا موجب افت شناختی میشوند. درک بهتر این سازِکارها مستلزم انجام مطالعات طولی و مکانسیتی است تا بتوان راهکارهای پیشگیرانه و درمانی مؤثرتری ارائه کرد.<br>
<br>
Background: Metabolic syndrome (MetS) is associated with a higher risk of cognitive dysfunction and brain structural alterations, yet the specific contributions of its components and underlying mechanisms remain unclear.<br>
Methods: This narrative review integrates findings from neuroimaging, clinical, and molecular studies to provide a conceptual understanding of how MetS affects cognition. A non-systematic and targeted search was conducted up to June 2025 using terms such as metabolic syndrome, cognition, and magnetic resonance imaging (MRI). Studies were selected based on their relevance and conceptual contribution.<br>
Results: Evidence converges on inflammation, oxidative stress, vascular injury, and insulin resistance as key mechanisms linking MetS to gray and white matter changes and cognitive impairment. Structural and functional MRI studies demonstrate disrupted brain connectivity and reduced hippocampal volume in individuals with MetS. Gender and genetic differences may also influence the strength of this association. The coexistence of metabolic syndrome and cognitive dysfunction is linked to reduced health-related quality of life.<br>
Conclusion: The narrative synthesis highlights how metabolic and vascular factors jointly drive neurocognitive decline and underscores the need for longitudinal and mechanistic research.
سندرم متابولیک, اختلال شناختی, تصویربرداری عصبی, مطالعه مروری
Metabolic syndrome, Cognitive dysfunction, Neuroimaging, Review
144
152
http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2327-1&slc_lang=fa&sid=1
Yunus
Soleymani
یونس
سلیمانی