fa بررسی تاثیر آموزش در چارچوب مدل اعتقاد سلامت بر باورهای بهداشتی، آگاهی و رفتار بیماران دیابتی عمومى General پژوهشي Research <p align="justify" dir="rtl"><span style="font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><b>مقدمه:</b> دیابت یک بیماری مزمن است که نیازمند مشارکت بیمار در فرایند درمان می باشد. پیامد درمان به باورهای بهداشتی بیمار و درک وی از بیماری وابسته است. هدف از این مطالعه تعیین تاثیر مداخله آموزشی در چارچوب مدل اعتقاد سلامت بر باورهای بهداشتی ، آگاهی و رفتارهای مراقبت از خود بیماران مبتلا به دیابت بود.<br><b>روش‌ها:</b> جمعیت مورد مطالعه بیماران دیابتی بستری در 4 بیمارستان آموزشی تهران بودند که در یک مطالعه تجربی (کارآزمایی بالینی) در سال 85-1384 مورد بررسی قرار گرفتند. 64 بیمار به روش مبتنی بر هدف انتخاب شده و به طور تصادفی به دو گروه مورد و شاهد تقسیم شدند. بعد از تعیین نیازها در چارچوب مدل اعتقاد سلامت، مداخله آموزشی در گروه مورد صورت گرفت. اطلاعات از طریق تکمیل پرسشنامه محقق ساخته طی مصاحبه چهره به چهره و سازمان یافته با نمونه های منتخب در دو نوبت قبل از مداخله آموزشی و دو ماه بعد از آن جمع‌آوری گردید. در نهایت داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و شاخص‌های مرکزی، آزمون‌های آماری پارامتریک و غیرپارامتریک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.<br><b>یافته‌ها: </b>قبل از مداخله، آزمون تی تست مستقل تفاوت معنی داری را در متغیرهای دموگرافیک و ابعاد مدل اعتقاد سلامت در دو گروه نشان نداد (05/0P). آزمون های تی زوج شده و ویلکاکسون پس از مداخله افزایش معنی داری در میانگین و میانه نمرات آگاهی ( از 78/11 به 53/15)، حساسیت درک شده (از 66/27 به 59/30)، شدت درک شده ( از 62/20 به 87/25)، خود کارآمدی (از16/19به 25/22) و رفتارهای مراقبت از خود (از 37/95 به 56/117) در بیماران گروه مداخله نشان دادند (05/0>P). ولی در گروه کنترل بجز در بعد آگاهی (05/0>P) در سایر ابعاد تغییر معنی‌داری مشاهده نشد (05/0نتیجه‌گیری: مداخله آموزشی در چارچوب مدل اعتقاد سلامت، ممکن است منجر به تغییر باورهای بهداشتی،افزایش آگاهی و به دنبال آن ارتقای رفتارهای مراقبت از خود بیماران دیابتیک گردد.<br></span></p> <b>Background:</b> Diabetes is a chronic disease which requires patient participation in treatment process. The outcome of the treatment depends on the patient health belief and the cognition about illness. The aim of this study was to clarify the effect of educational intervention focusing on Health Belief Model in health beliefs and awareness of diabetic patients. <br><b>Methods:</b> As a clinical trial 64 diabetic patients were selected from 4 hospitals in Tehran in 2006. Patients randomly assigned to two equal number groups, as case and control groups. After determine of education needs using the health belief model, education program were performed in intervention group. Data from each patient was collected by using questionnaire, at the initial visit and two month after education. Parametric and nonparametric tests were used for statistical analysis. <b><br>Results:</b> Independent t test didn’t show a significant difference between two groups in the HBM's domains before the educational program (p>0.05). After education the same test indicated a significant difference between two groups (p<0.05), except in perceived barriers and perceived benefits domains (p>0.05). In the intervention group awareness from 11 to 15(p<0.0001), perceived susceptibility from 27 to 30 (p<0.05), perceived severity from 20 to 25 (p<0.0001), self efficacy from 19 to 22 (p<0.0001) and self care behaviors from 95 to 117 (p<0.0001) increased.<br><b>Conclusion: </b>Educational intervention focusing on changing health beliefs and increasing awareness may be effective in promoting self care behaviors in diabetic patients. آموزش، آگاهی، دیابت، رفتارهای مراقبت از خود، مدل اعتقاد سلامت، نگرش Attitude, Awareness, Education, Diabetes, Health Belief Model, Self Care Behavior 169 176 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-328&slc_lang=fa&sid=1 Minou Asadzandi مینو اسد زندی No Zahra Farsi زهرا فارسی Yes Soheil Najafi Mehri سهیل نجفی مهری No Ali Akbar Karimizarchi علی اکبر کریمی زارچی No