fa مقایسه اثـر دو رژیـم هورمـون درمانی در زنان منـوپوز بر لیپیدها و فعالیت فاکتورهای انعقادی فیبرینـوژن، VII، VIII و IX عمومى General پژوهشي Research <p align="right" dir="rtl"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif">در مسیر خارجی انعقاد یا مسیر وابسته به فاکتور بافتی، کمپلکسی بین فاکتور VII، کلسیم و فاکتور بافتی که یک لیپوپروتئین در غشاء سلولی است و پس از آسیب سلولی در معرض تماس قرار می‌گیرد، تشکیل می‌شود. فاکتور VII برای فعالیت بیولوژیک خود نیاز به کلسیم و ویتامین K دارد. افزایش سطح سرمی و فعالیت فاکتورهای انعقادی VII، VIII و IX ، باعث پیدایش بیماری‌های عروق کرونر می‌شود. استروژن بعد از یائسگی با اصلاح چربی‌های خون، خطر ابتلا به بیماریهای عروق کرونر را کاهش می‌دهد. اما اثر استروژن بر سایر عوامل زمینه‌ساز استعداد به بیماری عروق کرونر از جمله سیستم انعقادی به خوبی شناخته نشده است. هدف این مطالعه بررسی اثر رژیم‌های هورمون درمانی خوراکی بر فیبرینوژن و فاکتورهای انعقادی می‌باشد.<br><b>روشها: </b>60 زن منوپوز هسیتوکتومی شده بطور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. در یک گروه استروژن کونژوگه mg/d625/0 و در گروه دیگر استروژن کونژوگه mg/d625/0 و mg/d5/2 مدروکسی پروژسترون دریافت نمودند. قبل و سه ماه پس از هورمون درمانی، سطح سرمی فیبرینوژن، فعالیت فاکتورهای انعقادی VII، VIII و IX و سطح سرمی چربی‌های خون اندازه‌گیری شد.<br><b>یافته‌ها:</b> در گروهی که استروژن دریافت نمودند، میانگین فعالیت فاکتور VII، سه ماه پس از هورمون درمانی، افزایش معنی‌داری نسبت به قبل از هورمون درمانی پیدا نمود(05/0p<). میانگین فعالیت فاکتورهای انعقادی VIII و IX و میانگین سطح سرمی فیبرینوژن قبل و سه ماه پس از هورمون درمانی، با استروژن ± مدروکسی پروژسترون تفاوت معنی‌داری نداشت (05/0p>). در هر دو گروه بعد از مصرف هورمون، سطح سرمی کلسترول و LDL - C کاهش و HDL - C افزایش معنی‌داری دارد (000/0p>)، اما میزان تری‌گلیسرید در گروه استروژن بدون پروژسترون افزایش پیدا کرد.<br><b>نتیجه‌گیری:</b> افزایش معنی‌دار فعالیت فاکتور VII با افزایش معنی‌دار تری‌گلیسرید سرم در دریافت کنندگان استروژن در این مطالعه قابل توجیه است. این مطالعه نشان می‌دهد که هورمون درمانی با روش به کار برده شده تغییر معنی‌داری در میانگین فیبرینوژن سرم و فعالیت فاکتور VIII و IX ایجاد نمی‌کند. این یافته ممکن است، به‌طور واقعی یا ناشی از محدود بودن تعداد نمونه‌ها با توجه به وسیع بودن محدوده طبیعی فعالیت فاکتورهای انعقادی و فیبرینوژن سرم باشد که با انجام مطالعات طولانی‌تر و با تعداد نمونه بیشتر قابل بررسی می‌باشد</font></p> <b>Background:</b> During extrinsic coagulation pathway, a complex is developed between factor VII, calcium and tissue factor (a cell membrane lipoprotein that is exposed after cell injury). Factor VII needs calcium and vitamin K for its biologic activation. Coronary artery disease can be induced by increased level and activity of the coagulation factors VII, VIII and IX. In postmenopausal period, estrogen can decrease blood lipids and thereby decreases risk of coronary artery disease. However, the exact effects of the estrogen on the other predisposing factors of the coronary artery diseases are unknown. Our objective in this study was to evaluate the effects of oral hormone therapy regimen on fibrinogen and other coagulation factors. <br> <b>Methods: </b>60 menopause women with history of hysterectomy were randomly allocated in 2 groups. One group was treated with conjugated estrogen 0.625mg/day and the other group was treated with conjugated estrogen 0.625mg/day and medroxy progesterone 2.5mg/day. Serum fibrinogen level and activity of coagulation factors VII, VIII and IX and blood lipids level were checked before and 3 months after treatment. <br> <b>Results:</b> In the estrogen alone treated group, mean of factor VII activity showed significant elevation 3 months after treatment as compared with prior to hormone therapy(p<0.05). There were no significant changes in means of coagulation factors VIII, IX activities and serum fibrinogen level in estrogen  medroxy progesterone treated patients before and after treatment (p>0.05). In both groups, honi1one therapy significantly decreased serum cholesterol level and LDL-C and increased HDL-C (p>0.00) but the serum triglyceride level was increased in the estrogen alone treated group. <br> <b>Conclusion:</b> Significant elevation of coagulation factors VII with significant elevation of serum triglyceride in estrogen treated patients is explainable. This study confirms that hormone therapy with this protocol does not change serum fibrinogen mean and activity of coagulation factor VIII and IX. This finding may be real or may be related to inadequacy of samples regarding the wide normal range of coagulation factors and serum fibrinogen. Studies with more prolonged follow-up or more samples are suggested. فاکتورهای انعقادی خون، هورمون درمانی، فاکتور VII، فاکتور VIII، فاکتور IX فیبرینوژن سرم Blood coagulation factors, Hormone Therapy, Factor VII, Factor VIII, Factor IX, Serum fibrinogen. 85 89 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-431&slc_lang=fa&sid=1 Seddigheh Asgari صدیقه عسگری Yes Akram Pourshams اکرم پورشمس No Sima Zolfaghari سیما ذوالفقاری No Masoumeh Sadeghi معصومه صادقی No Gholamali Naderi غلامعلی نادری No Nazila Asgari نازیلا عسکری No Maryam Fazeli مریم فاضلی No