fa بررسی اثر گلوکزآمین بر فعالیت آنزیم‌های گلوکوکیناز و هگزوکیناز پانکراس و ارتباط آن با ترشح انسولین از جزایر لانگرهانس موش‌های صحرایی سالم و دیابتی نوع 2 عمومى General پژوهشي Research مقدمه: آنزیم گلوکوکیناز به عنوان حسگر گلوکز در سلول‌های β جزایر لانگرهانس پانکراس(لوزالمعده) مطرح بوده و در هوموستاز گلوکز و ترشح انسولین تحریک شده با گلوکز (GSIS) نقشی کلیدی را ایفا می‌کند. در تحقیق حاضر، اثر غلظت های مختلف گلوکزآمین (مهار کننده گلوکوکیناز) بر روی فعالیت آنزیم‌های گلوکوکیناز و هگزوکیناز پانکراس و بر ترشح انسولین از جزایر لانگرهانس جدا شده از پانکراس موش صحرایی، مورد بررسی قرار گرفت. روش‌ها: جزایر لانگرهانس با تکنیک هضم کلاژناز از موش‌های صحرایی سالم و یک نوع مدل حیوانی از دیابت نوع II (موسوم به (nSTZجدا گردید. فعالیت آنزیمی با اندازه‌گیری سرعت تشکیل گلوکز–6- فسفات به کمک تغییرات نشر فلوئورسانس تعیین گردید. با تکنیک انکوباسیون استاتیک، ترشح انسولین از جزایر دستچین شده مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان انسولین با روش الایزا اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج ما نشان داد که گلوکزآمین، فعالیت گلوکوکیناز را در عصاره جزایر به صورت وابسته به دوز کاهش می‌دهد، اما اثری بر فعالیت هگزوکیناز ندارد. همچنین نتایج حاصل از انکوباسیون گلوکزآمین در غلظت های مختلف با جزایر لانگرهانس نشان داد که ترشح انسولین تحریک شده با گلوکز مهار می‌گردد، اما این ماده بر ترشح انسولین پایه هیچ‌گونه اثر مهاری اعمال نمی‌کند. در موش‌های دیابتی فعالیت گلوکوکیناز کاهش یافته بود در حالی که در این حیوانات، ترشح انسولین پایه و نیز فعالیت هگزوکیناز بیشتر از موش‌های سالم بود. نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از این تحقیق می‌توان برآورد نمود که کاهش فعالیت آنزیمی گلوکوکیناز جزایر پانکراس، احیاناً می‌تواند در کاهش ترشح انسولین تحریک شده با گلوکز دخالت داشته باشد. افزایش ترشح انسولین پایه در موش‌های دیابتی می تواند ناشی از افزایش فعالیت هگزوکیناز پانکراس باشد Background: Glucokinase serves as a glucose sensor in pancreatic β-cells and plays a key role in glucose homeostasis and glucose-stimulated insulin secretion (GSIS). In the present study we examined the effect of glucosamine, a glucokinase inhibitor, on the pancreatic glucokinase and hexokinase activities and on insulin secretion from freshly rat pancreatic islets of Langerhans. Insulin concentration was measured by rat insulin ELISA kit. Methods: The pancreatic islets from normal and type 2 diabetic (nSTZ) rats were isolated by collagenase digestion method. Glucose phosphorylation was quantitated by measuring the rate of glucose-6-phosphate formation in the fluorometric assay. Insulin secretion from hand-picked islets was evaluated in static incubation system. Insulin concentration was measured by rat insulin ELISA kit. Results: Our findings demonstrate that glucosamine in a dose dependent manner, reduced glucokinase activity in islet extract, but had no effect on hexokinase activity. The glucose-stimulated insulin secretion, was inhibited by glucosamine but it had no effect on the basal insulin secretion. In diabetic rats glucokinase was decreased while the basal insulin secretion and the activity of hexokinase were higher than normals. Conclusion: Based on results obtained from the present study, the assumption could be made that the decrease in the activity of glucokinase of pancreatic islets could be related to the impaired glucose stimulated insulin secretion. The increase in basal insulin secretion of diabetic rats may be due to an increase in pancreatic hexokinase activity. واژگان کلیدی: گلوکزآمین، جداسازی جزایر، ترشح انسولین، گلوکوکیناز، هگزوکیناز، دیابت نوع 2 Glucosamine, Islet Isolation, Insulin Secretion, Glucokinase, Hexokinase, Type 2 diabetes 99 108 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5006&slc_lang=fa&sid=1 Mahmood Khayatian محمود خیاطیان No Bijan Farzami بیژن فرزامی Yes Ebrahim Mirzajani ابراهیم میرزا جانی No Bagher Larijani باقر لاریجانی No Mohammad Taghikhani محمد تقی خانی No S. Zahra Bathaei زهرا بطحایی No Safoora Vardasbi صفورا ورداسبی No Esmael Elmi-Akhouni اسماعیل علمی آخونی No