fa فراوانی دیسکوردنس تراکم استخوانی ستون فقرات با گردن فمور و ارزیابی برخی عوامل موثر بر آن در زنان یائسه: نتایج مطالعه 11 ساله IROSTEOPs عمومى General پژوهشي Research مقدمه: دیسکوردنس (عدم توافق بین تراکم استخوان اندازه‌گیری شده در مناطق مختلف استخوانی می‌تواند در تصمیم‌گیری پزشک برای شروع و یا عدم شروع درمان تاثیرگذار باشد. مطالعه حاضر به بررسی فراوانی دیسکوردنس میان مقادیر T-score اندازه‌گیری شده در ستون فقرات و گردن فمور و همچنین عوامل خطر آن در جمعیت زیادی از زنان یائسه ایرانی می‌پردازد. روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی براساس اطلاعات مطالعه IROSTEOPs به‌دست آمده از 8146 خانم یائسه که در تهران از سال‌ 1380 تا 1390 به مرکز سنجش تراکم استخوان بیمارستان شریعتی وابسته به دانشگاه علوم پزشـکی مراجعه نموده‌اند، می‌باشد. براساس دسته بندی تراکم استخوان افراد در گروه دارای دیسکوردنس جزیی و اساسی و بدون دیسکوردنس تقسیم بندی شدند و سپس عواملی که ممکن بود در ایجاد این دیسکوردنس نقش داشته باشند با استفاده از آزمون‌ آماری رگرسیون لجستیک تک و چند متغیره بررسی شدند. یافته‌ها: دیسکوردنس (عدم توافق میان سطوح مختلف تراکم استخوانی در ستون فقرات و گردن فمور) در 3741 (9/45%) افراد مورد مطالعه وجود داشته و در مابقی کونکوردنس گزارش گردید. آنالیز رگرسیون لجستیک چند متغیره نشان داد که سن بالا، حاملگی مکرر و نمایه توده بدنی (BMI) از مهمترین فاکتورهای خطر موثر در بروز دیسکوردنس بودند؛ این در حالیست که مصرف هورمون جایگزینی در بروز دیسکوردنس اثر محافظتی داشتند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه به نظر می‌رسد برای جمعیت ایرانی بخصوص زنان یائسه همچنان سنجش تراکم استخوانی در دو سایت مختلف ضروری است. Background: Discordance (the presence of different categories of T scores in two skeletal sites of a single patient) can affect the physician’s decision to start medication or not. The present study was therefore conducted to assess the prevalence of T-score discordance between spine and femoral neck as well as its risk factors in a group of postmenopausal Iranian women. Methods: The present analytical cross sectional research was conducted based on the results of IROSTEOPs study on 8146 postmenopausal women referred to the bone mineral density (BMD) center of Shariati Hospital affiliated to Tehran University of Medical Sciences between 2000 and 2011. Based on their BMD results, the patients were categorized into three groups: Concordance and Minor and Major discordance. The factors affecting the risk of developing discordance was then studied through uni/and multivariate logistic regression. Results: Discordance between spine and femoral neck was reported in 3741 (45.9%) of the participants. Multivariate logistic regression revealed that older age, higher number of pregnancies and higher body mass index (BMI) are the main risk factors for T-score discordance at the studied sites. The use of hormonal replacement therapy (HRT) on the other hand played a protective role. Conclusion: It could be concluded that performing BMD at two different sites is necessary for the Iranian population, particularly postmenopausal women. استئوپروز, دیسکوردنس, تراکم استخوانی, ایران Osteoporosis, IROSTEOPS study, postmenopausal women, BMD 182 187 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-65&slc_lang=fa&sid=1 Habib Moazami Goodarzi حبیب معظمی گودرزی No مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران Bagher Larijani باقر لاریجانی emrc@tums.ac.ir Yes مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران Abbasali Keshtkar عباسعلی کشتکار No مرکز تحقیقات استئوپروز، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران Patricia Khashayar پاتریشیا خشایار No مرکز تحقیقات استئوپروز، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران