fa اثر تمرین هوازی و مصرف عصاره بنه بر عملکرد سـلول‌های بتای پانکراس در موش‌های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین عمومى General پژوهشي Research مقدمه: دیابت یکی از معضلات سلامتی در تمامی جوامع محسوب می‌گردد. تداخل ورزشی و تداخل دارویی خصوصاً داروهای گیاهی، از جمله رویکردهای بهبود وضعیت افراد دیابتی تلقی می‌گردد. هدف از اجرای این پژوهش، بررسی اثر شش هفته تمرین هوازی و مصرف عصاره بنه، بر عملکرد سلول‌های بتای پانکراس در موش‌های دیابتی شده با استرپتوزوتوسین بود. روش‌ها: تعداد 36 سر موش نر نژاد ویستار در پنج گروه کنترل سالم، کنترل دیابتی، دیابت + تمرین، دیابت + عصاره، دیابت + تمرین + عصاره قرار گرفتند. دیابت با تزریق درون صفاقی استرپتوزوتوسین (mg/kg40) القاء شد. برنامه تمرینی شامل 6 هفته تمرین هوازی روی نوارگردان (5 جلسه در هفته، هر جلسه 40 دقیقه با سرعت 20 متر در دقیقه و شیب 5 درصد) بود. گروه‌های عصاره در پایان هر جلسه تمرین، بر اساس وزن بدن، عصاره بنه دریافت کردند. پس از 6 هفته تمرین هوازی و مصرف عصاره، سطوح پلاسمایی گلوکز و انسولین به‌منظور سنجش عملکرد سلول‌های بتا (با استفاده از مدل HOMA-B) اندازه‌گیری شد. داده‌ها با روش آماری آنالیز واریانس یک طرفه با سطح معنی‌داری 05/0P< تحلیل شدند. یافته‌ها: شاخص HOMA-B در گروه کنترل دیابتی نسبت به گروه کنترل سالم به‌طور معنی‌داری بالاتر بود (0001/0P=). همچنین میانگین شاخص HOMA-B در گروه‌های دیابت + عصاره و دیابت + تمرین + عصاره در مقایسه با گروه کنترل دیابتی به‌طور معنی‌داری پایین‌تر بود (مقادیر Pبه‌ترتیب 003/0، 001/0) و بین میانگین شاخص HOMA-B در گروه کنترل دیابتی با دیابت + تمرین اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد (052/0P=). نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که مصرف عصاره بنه به تنهایی و همراه با انجام تمرین هوازی منجر به بهبودی معنی‌دار، در عملکرد سلول‌های بتای پانکراس در موش‌های دیابتی شده است. همچنین مصرف عصاره به‌همراه تمرین در مقایسه با تمرین به تنهایی تأثیر بیشتری بر بهبود عمـلـکرد سلول‌های بتای پانکراس داشته است. به‌نظر می‌رسـد انجام فعالیت‌های ورزشی به همراه مصرف گیاهان دارویی خاص، می تواند به‌عنوان یک روش درمانی مکمل در بهبود وضعیت بیماران دیابتی مد نظر قرار گیرد. Background: Diabetes is considered as one of the health problems in all societies. Exercise training and drug interventions, especially herbal medicines, consider as approaches to improving diabetes. The objective of this study was to investigate the effect of 6 weeks of aerobic training and Pistacia atlantica extract consumption on pancreatic β-cells function in streptozotocin-induced diabetic rats. Methods: Thirty six male Wistar rats divided into five groups: normal control, diabetic control, diabetes+aerobic training, diabetes+extract, diabetes+aerobic training+extract. Diabetes was induced by intra-peritoneal injection of streptozotocin (40mg/kg). Exercise program was include 6 weeks of aerobic training on a treadmill (5 sessions per week, 40 minutes per session, with a speed of 20m/min and 5% incline). Extract groups were received Pistacia atlantica extract based on body weight, at the end of each training session. After 6 weeks of aerobic training and Pistacia atlantica extract consumption, plasma glucose and insulin levels were measured for determination of β-cells function (HOMA-B). Data were analyzed via ANOVA, with a significant level P<0.05. Results: HOMA-B index in diabetic control group was significantly higher than normal control group (P=0.0001). Also mean of HOMA-B index in diabetes+extract and diabetes+exercise training+extract groups was significantly lower than diabetic control group (P values 0.003, 0.001 respectively) and between mean of HOMA-B index in diabetic control group with diabetes+aerobic training group were observed no significant differences (P=0.052). Conclusion: The results of this study showed that Pistacia atlantica extract consumption, alone and along with aerobic training leads to significant improvement in pancreatic β-cells function in diabetic rats. Also extract consumption along with aerobic training in comparison to training alone has had greater impact on the improvement of pancreatic β-cells function. It seems that aerobic training along with the use of specific herbal plants can be considered as a complementary therapy in improvement of diabetics. دیابت, تمرین هوازی, عصاره بنه, عملکرد سلول‌های بتا, موش‌های صحرایی Diabetes, Aerobic training, Pistacia atlantica extract, β-cells function, Rats 252 262 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-74&slc_lang=fa&sid=1 Toktam Mahmudzadeh تکتم محمودزاده No دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند Marziyeh Saghebjoo مرضیه ثاقب جو m_saghebjoo@birjand.ac.ir Yes دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند Ali Seghatol Eslami علی ثقه الاسلامی No دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بیرجند Mehdi Hedayati مهدی هدایتی No پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی