fa گیاهان تغذیه‌ای درمانی رایج در خوددرمانی بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلینیک‌های دیابت عمومى General پژوهشي Research مقدمه: شناخت روش‌های رژیم غذایی درمانی و مصرف گیاهان دارویی در بیماران دیابتی و خوددرمانی‌های به‌کار گرفته شده توسط بیماران در کنترل و بهبود بیماری، حائز اهمیت است. هدف: هدف اصلی دراین مطالعه تعیین مداخلات خوددرمانی‌ها با استفاده از گیاهان تغذیه‌ای دارویی رایج و روشهای مصرف گیاهان، جهت کاهش قندخون و کنترل بیماری که بیماران مبتلا به دیابت استفاده داشته‌اند، بوده است. روش‌ها: این مطالعه به روش توصیفی مقطعی، تعداد 502 نفر بزرگسالان مبتلا به دیابت مراجعه کننده به کلینیک‌های دیابت مراکز بهداشتی درمانی تابع مرکز بهداشت جنوب تهران، شهرستان اسلامشهر و کلینیک دیابت مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم بیمارستان فیروزگر، به‌صورت نمونه گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات به روش پرسش‌گری حضوری با استفاده از پرسشنامه تخصصی تنظیم شده، توسط پرسش‌گران آموزش دیده کارشناسان تغذیه، انجام شد. یافته‌ها: ابتلا به دیابت نوع دو 8/83% بیماران مراجعه کننده (غیروابسته به انسولین) و 3/70% بیماران رژیم غذایی و داروهای خوراکی وگیاهان دارویی برای کنترل بیماری خود مصرف داشتند. گیاهان تغذیه‌ای دارویی رایج دارچین در 1/34%، گیاهان شنبلیله 7/13%، سیر 6/28%، شوید 8/28%، زنجبیل 8/17% بیماران برای کاهش قندخون استفاده داشتند. ارتباط معنی‌داری بین سطح تحصیلات، سن و سابقه ابتلا به دیگر بیماری‌های مزمن در بیماران و خوددرمانی گیاهی دیده شد. نتیجه‌گیری: مصرف گیاهان تغذیه‌ای مفید در کاهش قندخون و کاهش پروفایل‌های چربی به‌طور تواماً بیشترین موارد خوددرمانی مصرف گیاهان تغذیه‌ای در کنترل بیماری بوده است. Background: The increasing prevalence of Diabetes mellitus as a chronic disease, and as a manageable disease with medical nutrition therapy, needs to consider and determine the self-care diet therapy The aims of this study to determine the prevalence of self-medication, self control in diet therapy and use of medicinal herbs, for diabetes control. Methods: 502 Diabetic Patients were selected randomly in this descriptive, cross sectional study, from 4 diabetic clinics from urban Primary health care Center, and diabetic clinic in Endocrinology and Metabolism Research Institute. Data were collected via face to face structured interview of respondents by Dietitian experts, in the clinics using a developed and piloted questionnaire. Results: 83.8% respondents were Type 2 Diabetics patients, 70.3% were controlled using oral medicines and diet therapy, and herbal medicine .The more common herbal medicine use for diabetes control were Cinnamomum zeylanicum(Cinnamon) 34.1%, Tigonella foenum graecum 13.7%, Allium sativum 28.6%, Anethum graveolens 28.8%, Zingiber officinal 17.8% .There was significant association between education level, age, and morbidly of other chronic diseases and self herb medication. Conclusion: Use of nutritional herbs, effective in reduction blood sugar and lipids profile were most common self herbal medication in diabetic patients. Which are The prevalence of self-medication with carbohydrates limited diet and herbal medication, were the most diabetes control methods in the respondents patients in this survey. بیماران دیابتی, خوددرمانی گیاهی تغذیه‌ای, گیاهان تغذیه‌ای درمانی Diabetic patients, Self-herb medication, Herbal medicine. 413 424 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-90&slc_lang=fa&sid=1 Najmabadi Shahandokht شهاندخت نجم آبادی shnajm@hotmail.com Yes 1. Community Medicine Department, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences 1- گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی Marzieh Nojomi مرضیه نجومی No 1. Community Medicine Department, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences 1- گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی Maziar Moradilakeh مازیار مرادی لاکه No 1. Community Medicine Department, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences 1- گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی Hassan Shojaie baghini حسن شجاعی باغینی No 1. Community Medicine Department, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences 1- گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی