fa برآورد اثر مستقیم و غیرمستقیم عوامل مؤثر بر کنترل قندخون بیماران دیابتی نوع دو با استفاده از تحلیل مسیر تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت شایع‌ترین اختلال متابولیکی است. پیشرفت عوارض دیابت، عمدتاً به‌دلیل عدم کنترل قندخون است. هدف از اجرای این تحقیق، آزمون مدل فرضی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر بر کنترل قندخون است.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مطالعه‌ی حاضر مقطعی و بیماران با استفاده از نمونه&lrm;گیری تصادفی طبقه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بندی شده انتخاب شدند. تحلیل مسیر برای بررسی اثر متغیرهای دانش دیابتی، ارتباط پزشک و بیمار، خودمراقبتی، تعداد سال</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های تحصیل، درآمد خانوار و مدت زمان ابتلا به دیابت بر میزان هموگلوبین&lrm;گلیکوزیله انجام شد. جهت نیکویی برازش مدل از شاخص</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های زیر استفاده شد: آماره‌ی کای اسکوئر، ریشه‌ی میانگین مربعات خطای برآورد (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RMSEA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، شاخص برازش تطبیقی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CFI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ریشه‌ی دوم میانگین مربعات باقیمانده استاندارد (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SRMR</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدل برآورد شده برازش مناسبی داشت، (4/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، 5=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&chi;2</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، (006/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RMSEA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، (99/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CFI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و (022/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SRMR</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). اثر کلی و اثر غیرمستقیم کلی سن بر میزان هموگلوبین&lrm; گلیکوزیله معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دار بود. سن از طریق طول مدت زمان ابتلا به دیابت بر میزان هموگلوبین&lrm; گلیکوزیله اثر غیرمستقیم معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دار داشت. اثر کلی مدت زمان ابتلا به دیابت بر میزان هموگلوبین &lrm;گلیکوزیله معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دار بود. با افزایش مدت زمان ابتلا به دیابت میزان هموگلوبین&lrm;گلیکوزیله نیز افزایش داشت. اثر کلی نسبت دور کمر به باسن بر میزان هموگلوبین&lrm; گلیکوزیله معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دار بود. نسبت دور کمر به باسن اثر مستقیم معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دار بر میزان هموگلوبین&lrm; گلیکوزیله داشت. </span></span></p> <p dir="RTL"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: در مطالعه‌ی حاضر اثرات عوامل فردی مانند سن، نسبت دور کمر به باسن، افسردگی و مدت زمان ابتلا به دیابت بر کنترل قندخون شناسایی شد. با توجه به قابلیت</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های به‌کارگرفته در این روش بتوان نتایج حاصل از این مطالعه را با در اختیار گذاشتن به بیماران و سیاست‌گذاران محلی بتوان مراقبت از بیماران دیابتی را ارتقاء بخشید.</span></span></span></p> <p dir="RTL"></p> <p><strong>Background</strong>: Diabetes is the most common metabolic disorder. Progression of diabetes complications mostly due to lack of blood sugar control. The purpose of this study was to test a hypothesized model of individual and social factors affecting blood sugar control.</p> <p><strong>Methods: </strong>Present study is a cross-sectional study and patients were selected using sex stratified random sampling. Path analysis was conducted to investigate effects variables of the diabetes knowledge, patient and doctor relationship, self care, the number of education years, household income and duration of diabetes on HbA1c. The following goodness-of-model fit were used: &chi;2, RMSEA, CFI and SRMR test-statistics.</p> <p><strong>Results:</strong> The estimated model demonstrated good model fit, (&chi;² = 5, p=0.4), (RMSEA=0.006), (CFI =0.99) and (SRMR=0.022). Total effect and total indirect effect of age on HbA1c were significant. Age through duration of diabetes had significant indirect effect on HbA1c. Total effect of duration of diabetes on HbA1c was significant. With increasing duration of diabetes HbA1c also had increased. Total effect of waist-to-hip ratio on HbA1c was significant. Waist-to-hip ratio had significant direct effect on HbA1c.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: In the current study the effect of individual factors such as age, waist-to-hip ratio, depression and duration of diabetes on glycemic control were detected. According to the capabilities used in this method can providing results of this study with patients and local policy makers in order to improve the care of patients with diabetes</p> دیابت نوع دو, هموگلوبین‎ گلیکوزیله, تحلیل مسیر diabetes type2, HbA1c, path analysis 351 361 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-430-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Hashemi Nazari سعید هاشمی نظری Saeedh_1999@yahoo.com Yes Safety Promotion and Injury Prevention Research Center, Department of Epidemiology, Faculty of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ارتقا ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت Mohammad Ali Bigdelli محمدعلی بیگدلی ma.bigdelli@yahoo.com No Health and Treatment Center of Abyek, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه اپیدمیولوژی، شبکه‌ی بهداشت و درمان شهرستان آبیک قزوین Soheila Khodakarim سهیلا خداکریم lkhodakarim@gmail.com No Department of Epidemiology, Faculty of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Hamid Brodati حمید برودتی hamid_broodati@yahoo.com No Health and Treatment Center of Abyek, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran شبکه‌ی بهداشت و درمان شهرستان آبیک قزوین