fa اثربخشی آموزش خطاهای شناختی به شیوه‌ی فلسفه برای کودکان و نوجوانان بر خطاهای شناختی، تندرستی و میزان قند خون کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت نوع یک تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت نوع یک، بیماری مزمنی است که کودکان و نوجوانان با وجود داشتن اطلاعات کافی در مورد انواع مراقبت‌ها از خود (تغذیه، زدن انسولین، ورزش و ...) توان مراقبت مناسب از خود را ندارند. مراقبت نکردن از خود مانند هر رفتاری می‌تواند متأثر از شیوه‌ی تفکر باشد و شیوه‌ی آموزش فلسفه می‌تواند آموزشی مناسب برای تغییر تفکر باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش خطاهای شناختی به شیوه‌ی آموزش فلسفه برای کودکان و نوجوانان بر افزایش تندرستی و کاهش خطاهای شناختی و میزان قندخون کودکان و نوجوانان دارای دیابت نوع یک است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل (لیست انتظار) است. نمونه‌ی پژهش حاضر شامل 22 نفراز کودکان و نوجوانان انجمن دیابت ایران بودند که به مقیاس‌های خطاهای شناختی کودکان و نوجوانان کویین و همکاران (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CDS</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، پرسشنامه تندرستی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">WHO-5</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) ومیزان قند خون (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A1C</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) پاسخ دادند. برای آزمون فرضیه از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">MANCOVA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج آزمون تحلیل کواریانس معنادار بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌دنبال آن تفاوت خطاهای شناختی (008/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، 01/9=(1و17)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و تندرستی (01/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، 4/7=(1و17)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> F</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) در دو گروه معنادار بود ولی میزان قند خون ( 8/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، 01/0=(1و17)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> F</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) معنادار نگردید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آموزش خطاهای شناختی به شیوه‌ی فلسفه برای کودکان و نوجوانان باعث رشد استدلال، تفکر منطقی کودکان و نوجوانان می‌شود و به آنها کمک می‌کند تا در شرایط ناکامی، استرس و اضطراب از خود مراقبت کنند و تندرستی هیجانی‌شان بهبود یابد. اگرچه به‌نظر می‌رسد برای تأثیر روی قند خون، مدت زمان بیشتری لازم است.</span></span> <strong>Background</strong><strong>:</strong> Type 1 diabetes is a chronic disease that children and adolescents do not have the ability to care for themselves, despite having enough information about their self-care (nutrition, insulin, exercise, etc.). Self-care, such as any behavior, can be influenced by the way of thinking, and the philosophy teaching method can be a suitable educational tool for changing thinking. The purpose of this study was to determine the effectiveness of teaching cognitive errors by philosophy for children on increasing the Well-being and reducing the cognitive errors and the level of glucose in children and adolescents with type 1 diabetes.<br> <strong>Methods:</strong> The research method was quasi-experiment with pre-test post-test control group (waiting list) design. The sample included 22 children and adolescents of the Iranian Diabetes Association who responded to the cognitive errors scale of children and adolescents Quinn et al., Well-being Questionnaire (WHO-5) and blood glucose (A1C). To test the hypotheses, MANCOVA was used.<br> <strong>Results:</strong> The result of MANCOVA was significant. Subsequently, there were significant differences between cognitive errors (F (17,1) =9/01, P=0/008) and Well-being (F (17,1) =7/4, P=0/01) between two groups, but the level of blood glucose (F= (17,1) =0/01, P=0/8) was not significant.<br> <strong>Conclusion</strong>: Learning cognitive errors in the philosophy for children and adolescents leads to the growth of reasoning, the rational thinking of children and adolescents, and helps them to take care of themselves in conditions of failure, stress and anxiety, and improves their emotional well-being. However, it seems that it takes longer to effect on blood glucose. خطاهای شناختی, فلسفه برای کودکان و نوجوانان, تندرستی, دیابت نوع یک Cognitive Errors, Philosophy for Children and Adolescents, Well-Being, Type I Diabetes 199 206 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-956-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Akbari معصومه اکبری No Department of Science in Clinical Psychology, Faculty of Humanities, Azad University, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده‌ی علوم انسانی Emad Ashrafi عماد اشرفی Ashrafi@usc.ac.ir Yes Department of Psycology, Faculty of Humanities, University of Science and Culture, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده‌ی علوم انسانی Asadollah Rajab اسدالله رجب No Iranian Diabetes Association انجمن دیابت ایران