Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders

fa تشریح وضعیت موجود، سیاستها و مداخلات اجراشده، نتایج بهدست آمده و برنامههای آتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بهمنظور کنترل عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر در ایران: یک مقاله‌ی مروری Elucidation of Current Status, Implemented Policies and Interventions, Achieved Results, and Future Plans of Iran to Control the Risk Factors of Non-Communicable Diseases: A Review Article تخصصي Special مروري Review مقدمه: کاهش رشد بروز و شیوع بیماری‌های غیرواگیر و بار این بیماری‌ها ازطریق انجام مداخلات و اتخاذ سیاست‌های لازم برای کاهش شیوع عوامل خطر رفتاری آنها شامل تغذیه ناسالم، فعالیت بدنی ناکافی و مصرف دخانیات روش‌ها: در این مقاله مروری، مستندات و گزارش‌های موجود در وزارت بهداشت؛ برنامه‌های تدوین شده؛ توصیه‌های سازمان‌های ملی و بین‌المللی، نتایج به‌دست آمده از پایش و ارزشیابی‌های انجام شده و «سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر و عوامل خطر مربوطه در جمهوری اسلامی ایران از 1394 تا 1404» بررسی و به هر یک از سه عامل خطر اصلی تغذیه ناسالم، فعالیت بدنی ناکافی و مصرف دخانیات (مصرف زیان‌بار الکل، در مقاله دیگری بررسی شده است)، به تفکیک در بخش‌های تشریح وضعیت موجود، سیاست‌ها و مداخلات اجراشده، نتایج به‌دست آمده و برنامه‌های آتی پرداخته شده است. یافته‌ها: مداخلات و سیاست‌های به‌عمل آمده برای دستیابی به اهداف مندرج در «سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر و عوامل خطر مربوطه در جمهوری اسلامی ایران از 1394 تا 1404» در حیطه تغذیه ناسالم، باعث اصلاح استانداردهای موادغذایی شده است. مداخلات در حیطه فعالیت بدنی، موجب 1/5 درصد کاهش شیوع نسبی کم‌تحرکی در جامعه و مداخلات در حیطه مصرف دخانیات، موجب کاهش کلی 44/7 درصدی در مصرف دخانیات بین افراد ایرانی بالای 18 سال شده است ولیکن کاهشی درمورد مصرف قلیان رخ نداده بلکه مصرف آن در سال 1400 نسبت به سال 1390، 28 درصد افزایش داشته است. نتیجه‌گیری: باتوجه به یافته‌های به‌دست آمده، دستیابی کامل به اهداف مندرج در سند فوق‌الذکر حاصل نشده است، لذا باید مداخلات و سیاست‌های جدیدی توسط دست‌اندرکاران به‌کارگرفته شود. Background: This review study aims to shade light on the effects of carrying out interventions and policies in order to reduce the incidence and prevalence of non-communicable diseases (NCDs) and their behavioral risk factors (i.e., unhealthy diet, insufficient physical activity and smoking) and strategies and approaches to reduce their attributed burden. Method: In this research, the documents and reports available in the Ministry of Health, developed action plans, recommendations of national and international organizations, evidence gathered from monitoring and evaluations and the "National Action Plan and Control of Non-Communicable Diseases and Related Risk Factors in the Islamic Republic of Iran, 2015-2025" were investigated with respect to  each of the three main risk factors of NCDs, including unhealthy diet, insufficient physical activity, and smoking (harmful consumption of alcohol has been reviewed in another article). Each risk factor has been discussed separately in the sections describing the current situation, policies and implemented interventions, findings, and future plans. Results: The implemented interventions and policies to achieve the goals stated in the "National Action Plan and Control of Non-Communicable Diseases and Related Risk Factors in the Islamic Republic of Iran, 2015-2025" in the field of unhealthy nutrition, resulted in revising the food standards. Interventions in the field of physical activity have caused a 1.5% reduction in the relative prevalence of sedentary behavior in the society. Our research also revealed that interventions in the field of tobacco consumption have led a total decrease of 7.44% among Iranian people over 18 years of age, but a decrease in the use of hookah is not recorded, and its consumption has increased by 28% in 2021 compared to 2011. Conclusion: According to the findings, the goals stated in the aforementioned document have not been fully achieved, so new interventions and policies should be used by those involved. تغذیه ناسالم, کم‌تحرکی, فعالیت‌بدنی ناکافی, مصرف دخانیات, مصرف مواد دخانی Unhealthy Diet, Inactivity, Insufficient Physical Activity, Smoking, Tobacco Consumption 265 281 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1870-1&slc_lang=fa&sid=1 Shohreh Naderimagham شهره نادری مقام 0000-0001-5197-2633 No Elderly Health Research Center, Endocrinology and Metabolism Population Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، پژوهشکده علوم جمعیتی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Zahra Abdollahi زهرا عبداللهی 0000-0002-4711-4510 No Secretariate of Supreme Council for Health and Food Security, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی،تهران، ایران Parisa Torabi پریسا ترابی 0000-0002-0660-9154 No Nutrition Department, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran اداره‌ تغذیه بزرگسالان و تغذیه‌ی بالینی، دفتر بهبود تغذیه‌ جامعه، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Alireza Mahdavi Hazaveh علیرضا مهدوی هزاوه 0000-0001-6817-3694 No Center for Non-communicable Diseases Control and Prevention, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Mohammad Moradi محمد مرادی 0000-0002-5521-5215 No Center for Non-communicable Diseases Control and Prevention, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Behzad Valizadeh بهزاد ولی زاده 0000-0001-7272-0283 No National Tobacco Control Secretariate, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran ستاد کشوری کنترل دخانیات، دفتر مدیریت بیماری‌های غیرواگیر، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Elaheh Ezati الهه عزتی 0000-0002-6590-3249 No Asadabad School of Medical Sciences, Asadabad, Iran دانشکده‌ی پزشکی اسدآباد، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زنجان، زنجان، ایران Afshin Ostovar افشین استوار aostovar@tums.ac.ir 0000-0001-8670-5797 Yes Osteoporosis Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات استئوپروز، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران