fa مطالعۀ مقایسه‌ای تأثیر آموزش حضوری و آموزش مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی بر خودکارآمدی و سواد سلامت زنان باردار مبتلا به دیابت بارداری تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: دیابت بارداری یکی از شایع‌ترین اختلالات دوران بارداری است که با پیامدهای نامطلوبی برای مادر و جنین همراه است. ارتقای سواد سلامت و خودکارآمدی در این بیماران نقش کلیدی در مدیریت بهتر بیماری ایفا می‌کند. هدف این مطالعه، مقایسه تأثیر آموزش حضوری و آموزش مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی بر خودکارآمدی و سواد سلامت زنان باردار مبتلا به دیابت بارداری بود.<br> روش‌ها: این مطالعۀ نیمه‌تجربی با مشارکت ۷۵ زن باردار مبتلا به دیابت بارداری انجام شد که به‌صورت تصادفی در سه گروه آموزش حضوری، آموزش مجازی و کنترل (هر گروه ۲۵ نفر) قرار گرفتند. آموزش در دو گروه مداخله طی چهار هفته انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های خودکارآمدی و سواد سلامت بود که قبل و بعد از مداخله تکمیل شد.<br> یافته‌ها: میانگین نمرات خودکارآمدی و سواد سلامت در هر دو گروه آموزش حضوری و آموزش مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی پس از مداخله به‌طور معناداری افزایش یافت (05/0 P<)، در حالی‌که در گروه کنترل تفاوت معناداری مشاهده نشد. همچنین، آزمون تعقیبی نشان داد میانگین تغییرات در دو گروه مداخله نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری بیشتر بود، اما بین دو گروه مداخله تفاوت معناداری مشاهده نشد.<br> نتیجه‌گیری: آموزش حضوری و آموزش مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی، هر دو رویکرد مؤثری برای ارتقای خودکارآمدی و سواد سلامت در زنان باردار مبتلا به دیابت بارداری هستند. با توجه به دسترسی گسترده به فناوری، استفاده از آموزش مجازی به‌عنوان روش مکمل می‌تواند به ارتقای شاخص‌های سلامت در این بیماران کمک کند.<br> <br> &nbsp; Background: Gestational diabetes is one of the most common pregnancy-related disorders and is associated with adverse outcomes for both mother and fetus. Enhancing health literacy and self-efficacy in these patients plays a key role in better disease management. This study aimed to compare the effects of face-to-face education and social media-based education on self-efficacy and health literacy among pregnant women with gestational diabetes.<br> Methods: This quasi-experimental study was conducted with the participation of 75 pregnant women diagnosed with gestational diabetes, who were randomly assigned to three groups: face-to-face education, virtual (social media-based) education, and control (25 participants in each group). The educational intervention lasted four weeks for the two intervention groups. Research instruments included self-efficacy and health literacy questionnaires, which were completed before and after the intervention.<br> Results: The mean scores of self-efficacy and health literacy significantly increased in both the face-to-face and social media-based education groups after the intervention (p < 0.05), whereas no significant change was observed in the control group. Post hoc analysis revealed that the mean changes in the intervention groups were significantly greater than those in the control group; however, no significant difference was found between the two intervention groups.<br> Conclusion: Both face-to-face and social media-based education are effective approaches to improving self-efficacy and health literacy in pregnant women with gestational diabetes. Given the widespread accessibility of technology, virtual education can be considered a complementary method to promote health indicators in this patient population. دیابت بارداری, آموزش بیمار, رسانه‌های اجتماعی, خودکارآمدی, سواد سلامت Gestational diabetes, Patient education, Social media, Self-efficacy, Health literacy 162 169 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2332-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Torshizi مرضیه ترشیزی 0000-0003-9509-4894 No School of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Azam Saeidikia اعظم سعیدی کیا 0000-0002-9631-6549 No Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran کمیتۀ تحقیقات دانشجویی، گروه پرستاری، دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Seyyedeh Adeleh Rahmanian عادله رحمانیان 0000-0002-8814-9384 No Shirvan School of Nursing, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran دانشکدۀ پرستاری شیروان، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران Mohaddeseh Hosseinzadeh محدثه حسین زاده Moh.hosseinzadeh75@yahoo.com 0000_0002_2111_116x Yes Department of Nursing, Ferdows Faculty of Medical Sciences, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشکدۀ علوم پزشکی فردوس، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران