fa ذهن‌آگاهی و عدم تحمل بلاتکلیفی: مسیرهای منتهی به مدیریت رفتارهای خودمراقبتی دیابت از طریق حمایت اجتماعی ادارک شده تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: دیابت نوع دو به‌عنوان یک چالش جهانی، مستلزم مدیریت فعال و خودمراقبتی مؤثر است. مدیریت رفتارهای خودمراقبتی از عوامل کلیدی در موفقیت این فرآیند محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف پیش‌بینی مدیریت رفتارهای خودمراقبتی دیابت براساس عدم تحمل بلاتکلیفی و ذهن‌آگاهی با میانجیگری حمایت اجتماعی ادراک شده در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.<br> روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- همبستگی و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری شامل بیماران مراجعه‌کننده به انجمن دیابت استان یزد در نیمۀ اول سال ۱۴۰۴ بود که ۳۵۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های عدم تحمل بلاتکلیفی Carleton (۲۰۰۷)، ذهن‌آگاهی Brown & Ryan (۲۰۰۳)، حمایت اجتماعی ادراک شده Zimet (۱۹۸۸) و خودمراقبتی دیابت نوع دو، Neamatizade (2022) گردآوری و با نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS تحلیل شدند.<br> یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ذهن‌آگاهی هم به‌صورت مستقیم (343/۰ &beta;= ، ۰۰۱/0 p<) و هم به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری حمایت اجتماعی ادراک شده (133/۰ &beta;= ، ۰۰۱/0 p<) بر خود مراقبتی دیابت تأثیر مثبت و معنادار دارد. همچنین، عدم تحمل بلاتکلیفی اثر مستقیم و منفی معناداری بر خود مراقبتی دیابت داشت (191/۰ &beta;= ، ۰25/0 p<)، امّا نقش میانجی‌گری حمایت اجتماعی در این رابطه تأیید نشد. شاخص‌های برازش مدل 97/۰ CFI= ،07/۰ RMSEA= ، حاکی از برازش مطلوب مدل پژوهش بود.<br> نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که ذهن‌آگاهی هم به‌طور مستقیم و هم از طریق افزایش ادراک حمایت اجتماعی، مدیریت بیماران دیابتی را در رفتارهای خود مراقبتی افزایش می‌دهد. بنابراین، طراحی مداخلات آموزشی برای افزایش ذهن‌آگاهی و تحمل بلاتکلیفی می‌تواند به بهبود مدیریت و کنترل بهتر خود مراقبتی دیابت نوع دو منجر شود.<br> &nbsp; Background: Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) Poses a Global Health Challenge, Requiring Effective Self-Care Management and Active Patient Engagement. Self-Care in Diabetes Management Is a Critical Determinant of Successful Outcomes. This Study Aimed to Predict Diabetes Management Self-Care Based on Intolerance of Uncertainty and Mindfulness, with Perceived Social Support as a Mediator, in Patients with T2DM.<br> Methods: This descriptive-correlational study utilized structural equation modeling (SEM). The statistical population consisted of patients referred to the Yazd Diabetes Association in the first half of 2024. A sample of 350 participants was selected using convenience sampling. Data were collected using the Intolerance of Uncertainty Scale (Carleton et al., 2007), the Mindful Attention Awareness Scale (Brown & Ryan, 2003), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), and the Type 2 Diabetes Self-Care Questionnaire (Neamatizadeh et al., 2022). Data analysis was performed using SPSS-24 and AMOS software.<br> Results: The findings revealed that mindfulness had a significant direct (&beta;= 0.343, p< 0.001) and indirect effect, mediated by perceived social support (&beta;= 0.133, p< 0.001), on diabetes management Self-Care. Intolerance of uncertainty had a significant direct and negative effect on Self-Care (&beta;= -0.191, p= 0.025); however, the mediating role of perceived social support in this relationship was not confirmed. The model fit indices (CFI= 0.97, RMSEA= 0.07) indicated a good fit of the proposed model.<br> Conclusion: The results suggest that mindfulness enhances Self-Care in diabetes management both directly and indirectly by boosting perceived social support. Conversely, intolerance of uncertainty acts as a direct barrier to Self-Care. Therefore, developing educational interventions focused on enhancing mindfulness and reducing intolerance of uncertainty could improve Self-Care management and lead to better glycemic control in patients with T2DM.<br> <br> &nbsp; دیابت نوع دو, خودمراقبتی, عدم تحمل بلاتکلیفی, ذهن‌آگاهی, حمایت اجتماعی ادراک شده Type 2 diabetes, Self-Care, Intolerance of uncertainty, Mindfulness, Perceived social support 209 219 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2354-1&slc_lang=fa&sid=1 Farangis Demehri فرنگیس دمهری farangis_demehri@yahoo.com 0000-0002-1451-0867 Yes Psychology Department, Science and Arts University, Yazd, Iran گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران Safiyeh Jafari صفیه جعفری 0009-0008-5517-5007 No Psychology Department, Science and Arts University, Yazd, Iran گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران