fa بررسی ارتباط نوسانات قند خون با عوارض میکروواسکولار و ماکروواسکولار دیابت: یک مطالعۀ مروری تخصصي Special مروري Review مقدمه: نوسانات قند خون، که به‌عنوان نوسان در سطح قند خون در طول زمان تعریف می‌شود، به طور فزاینده‌ای به یک عامل شناخته شده در آسیب‌شناسی عوارض دیابت تبدیل شده است. در‌حالی‌که قند خون بالای مزمن با عوارض میکروواسکولار (رتینوپاتی، نفروپاتی و نوروپاتی) و ماکروواسکولار (بیماری عروق کرونر، سکتۀ مغزی و بیماری عروق محیطی) مرتبط دانسته شده است، شواهد نوظهور نشان می‌دهد که نوسانات قند خون یک عامل خطر مستقل برای این پیامدها است. این مطالعۀ مروری به بررسی رابطۀ بین نوسانات قند خون و ایجاد عوارض میکروواسکولار و ماکروواسکولار در دیابت پرداخت و سازِکارهای اساسی، پیامدهای بالینی و رویکردهای درمانی را برجسته کرد. Blood glucose variability, defined as variations in blood glucose levels over time, is increasingly recognized as a significant factor in the pathology of diabetes complications. While chronic hyperglycemia has been linked to microvascular complications (retinopathy, nephropathy, and neuropathy) and macrovascular complications (coronary artery disease, stroke, and peripheral artery disease), emerging evidence suggests that glucose variability is an independent risk factor for these conditions. This review examined the relationship between blood glucose variability and the development of microvascular and macrovascular complications in diabetes, highlighting the underlying mechanisms, clinical implications, and therapeutic approaches.<br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:92%"><span microsoft="" sans="" serif="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></b></span></span></span> دیابت, نوسان قند خون, عوارض میکروواسکولار, عوارض ماکروواسکولار Diabetes mellitus, Blood glucose variability, Microvascular complications, Macrovascular complications 512 523 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2291-2&slc_lang=fa&sid=1 Shahrzad Mohseni شهرزاد محسنی 0000-0003-3641-0805 No Endocrinology and Metabolism Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکدۀ علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammadreza Mohajeri-Tehrani محمدرضا مهاجری -تهرانی 0000-0001-9014-8452 No Endocrinology and Metabolism Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکدۀ علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahnaz Pejman Sani مهناز پژمان ثانی mpsani@sina.tums.ac.ir 0000-0001-6708-1747 Yes Endocrinology and Metabolism Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکدۀ علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران