دوره 26، شماره 2 - ( 4-1405 )
جلد 26 شماره 2 صفحات 152-144 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Soleymani Y, Hatami J, Payab M, Pourabbasi A. Cognitive Changes in Metabolic Syndrome: A Narrative Review of Neuroimaging Evidence and Molecular Pathways. Iran J Diabetes Metab. 2026; 26 (2) :144-152
URL: http://ijdld.tums.ac.ir/article-1-6495-fa.html
URL: http://ijdld.tums.ac.ir/article-1-6495-fa.html
سلیمانی یونس، حاتمی جواد، پیاب مولود، پورعباسی عطااله. تغییرات شناختی در سندرم متابولیک؛ مرور روایتی شواهد تصویربرداری عصبی و مسیرهای مولکولی. مجله دیابت و متابولیسم ایران. 1405; 26 (2) :144-152
یونس سلیمانی1 
، جواد حاتمی2 ، مولود پیاب3 ، عطااله پورعباسی*4
، جواد حاتمی2 ، مولود پیاب3 ، عطااله پورعباسی*4
1- مرکز تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد درونریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و گروه علوم اعصاب و مطالعات اعتیاد، دانشکدۀ فناوریهای نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
2- دپارتمان روانشناسی شناختی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3- مرکز تحقیقات بیماریهای غیر واگیر، پژوهشکدۀ علوم جمعیتی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
4- مرکز تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد درونریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران & گروه علوم اعصاب و مطالعات اعتیاد، دانشکدۀ فناوریهای نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ،atapoura@gmail.com
2- دپارتمان روانشناسی شناختی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3- مرکز تحقیقات بیماریهای غیر واگیر، پژوهشکدۀ علوم جمعیتی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
4- مرکز تحقیقات غدد درونریز و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد درونریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران & گروه علوم اعصاب و مطالعات اعتیاد، دانشکدۀ فناوریهای نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ،
چکیده: (114 مشاهده)
مقدمه: سندرم متابولیک با افزایش خطر اختلال شناختی و تغییرات ساختاری مغز همراه است، اما نقش دقیق اجزای متابولیک و سازِکارهای زیربنایی آن هنوز بهطور کامل روشن نیست.
روشها: این مطالعه بهصورت مرور روایتی انجام شد و با هدف تفسیر و یکپارچهسازی شواهد تصویربرداری، بالینی و مولکولی در زمینۀ تأثیر سندرم متابولیک بر عملکرد شناختی، طراحی گردید. برای گردآوری اطلاعات، جستجوی غیرسیستماتیک و هدفمند تا ژوئن ۲۰۲۵ با استفاده از کلید واژههایی نظیر «سندرم متابولیک»، «عملکرد شناختی» و «تصویربرداری مغزی» صورت گرفت. مقالات براساس ارتباط مفهومی و کیفیت علمی انتخاب و یافته ها به صورت موضوعی خلاصه شدند.
یافتهها: شواهد نشان میدهد که التهاب مزمن، استرس اکسیداتیو، آسیب عروقی و مقاومت به انسولین، از مسیرهای اصلی در ارتباط بین سندرم متابولیک و آسیبهای مغزی هستند. مطالعات تصویربرداری تشدید مغناطیسی ساختاری و عملکردی کاهش حجم هیپوکامپ، تغییر در ماده سفید و اختلال در اتصال شبکههای عملکردی مغز را در افراد مبتلا به سندرم متابولیک گزارش کردهاند. تفاوتهای جنسیتی و ژنتیکی نیز میتوانند شدت این ارتباط را تحت تأثیر قرار دهند. همزمانی سندرم متابولیک و اختلال شناختی با کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت همراه است.
نتیجهگیری: این مرور روایتی نشان میدهد که عوامل متابولیک و عروقی بهصورت همافزا موجب افت شناختی میشوند. درک بهتر این سازِکارها مستلزم انجام مطالعات طولی و مکانسیتی است تا بتوان راهکارهای پیشگیرانه و درمانی مؤثرتری ارائه کرد.
روشها: این مطالعه بهصورت مرور روایتی انجام شد و با هدف تفسیر و یکپارچهسازی شواهد تصویربرداری، بالینی و مولکولی در زمینۀ تأثیر سندرم متابولیک بر عملکرد شناختی، طراحی گردید. برای گردآوری اطلاعات، جستجوی غیرسیستماتیک و هدفمند تا ژوئن ۲۰۲۵ با استفاده از کلید واژههایی نظیر «سندرم متابولیک»، «عملکرد شناختی» و «تصویربرداری مغزی» صورت گرفت. مقالات براساس ارتباط مفهومی و کیفیت علمی انتخاب و یافته ها به صورت موضوعی خلاصه شدند.
یافتهها: شواهد نشان میدهد که التهاب مزمن، استرس اکسیداتیو، آسیب عروقی و مقاومت به انسولین، از مسیرهای اصلی در ارتباط بین سندرم متابولیک و آسیبهای مغزی هستند. مطالعات تصویربرداری تشدید مغناطیسی ساختاری و عملکردی کاهش حجم هیپوکامپ، تغییر در ماده سفید و اختلال در اتصال شبکههای عملکردی مغز را در افراد مبتلا به سندرم متابولیک گزارش کردهاند. تفاوتهای جنسیتی و ژنتیکی نیز میتوانند شدت این ارتباط را تحت تأثیر قرار دهند. همزمانی سندرم متابولیک و اختلال شناختی با کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت همراه است.
نتیجهگیری: این مرور روایتی نشان میدهد که عوامل متابولیک و عروقی بهصورت همافزا موجب افت شناختی میشوند. درک بهتر این سازِکارها مستلزم انجام مطالعات طولی و مکانسیتی است تا بتوان راهکارهای پیشگیرانه و درمانی مؤثرتری ارائه کرد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
